Việc nắm rõ các nguyên tắc an toàn vận hành xe nâng người đóng vai trò vô cùng quan trọng, góp phần đảm bảo an toàn cho môi trường làm việc cũng như người lao động. Trong bài viết này, Thiên Sơn Holdings sẽ cung cấp những thông tin, các lưu ý về quy định an toàn theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN) cũng như những giải pháp kiểm soát rủi ro khi vận hành xe nâng người trên cao.
Tiêu chuẩn & Quy định về an toàn vận hành xe nâng người trên cao
Thông tin về tiêu chuẩn và quy định an toàn vận hành xe nâng người dưới đây được trích từ Thông tư số 48/2015/TT-BLĐTBXH của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội ban hành ngày 08/12/2015, quy định về Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đối với sàn nâng dùng để nâng người (QCVN 20:2015/BLĐTBXH).
Nội dung dưới đây đã được Thiên Sơn Holdings chọn lọc và tổng hợp lại theo hướng dễ hiểu, tập trung vào những quy định quan trọng dành cho doanh nghiệp và người trực tiếp sử dụng xe nâng người trong thực tế.
Quy định an toàn đối với người điều khiển xe nâng người
Để đảm bảo an toàn khi vận hành xe nâng người theo đúng pháp luật, người điều khiển cần đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn về độ tuổi, sức khỏe và trình độ chuyên môn:
- Người vận hành phải từ 18 tuổi trở lên, có đủ sức khỏe và đã được cấp chứng chỉ huấn luyện an toàn lao động.
- Cần nắm vững cách lựa chọn loại sàn nâng phù hợp, hướng dẫn sử dụng an toàn từ nhà sản xuất xe nâng.
- Thành thạo các thao tác vận hành xe nâng người, cách di chuyển an toàn, cách sử dụng thiết bị bảo vệ cá nhân (PPE), nhận diện rủi ro phổ biến để kịp xử lý các tình huống khẩn cấp.
- Với mỗi dòng xe nâng người, người vận hành phải hiểu rõ hệ thống điều khiển, cảnh báo và các chức năng an toàn riêng biệt trước khi sử dụng.
Quy định an toàn trước khi sử dụng xe nâng người
Trước khi đưa xe nâng người vào vận hành, doanh nghiệp và người điều khiển cần kiểm tra đầy đủ các yếu tố an toàn nhằm hạn chế rủi ro khi làm việc trên cao.
- Hoàn tất đánh giá rủi ro, cấp giấy phép làm việc trên cao và tổ chức họp an toàn trước ca làm việc.
- Kiểm tra khu vực vận hành, đảm bảo đủ ánh sáng, mặt bằng ổn định và không có người di chuyển qua lại.
- Kiểm tra tình trạng an toàn của xe nâng người theo phiếu kiểm tra kỹ thuật.
- Chỉ sử dụng xe nâng đúng mục đích nâng người, không vượt quá tải trọng và số người cho phép.
- Nếu vận hành gần khu vực có phương tiện hoặc người qua lại, cần bố trí rào chắn và người cảnh giới.
- Thiết lập chân chống lật và cân bằng xe đúng kỹ thuật trước khi nâng hạ.
- Kiểm tra phía trên khu vực làm việc để đảm bảo không có vật cản hoặc đường dây điện nguy hiểm.
Tiêu chuẩn an toàn đối với sàn nâng dùng để nâng người
Sàn nâng người cần đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn kỹ thuật và yêu cầu kiểm định theo quy định hiện hành:
- Sàn nâng phải được chế tạo và lắp ráp theo đúng Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn lao động.
- Thiết bị phải được kiểm định an toàn bởi cơ quan chức năng và có tem kiểm định còn hiệu lực. Nếu phát hiện dấu hiệu bất thường, đơn vị sử dụng có quyền yêu cầu kiểm định lại trước thời hạn.
- Chỉ sử dụng sàn nâng có tình trạng kỹ thuật tốt, không bị hư hỏng hoặc hết hạn kiểm định.
- Bắt buộc phải có đầy đủ các bộ phận then chốt như: hệ thống chống lật, thiết bị chống rơi, cảm biến báo động, cơ cấu giới hạn quá tải khi nâng hạ người.
- Các đặc trưng kỹ thuật và thiết bị điều khiển xe nâng người cần khớp với hồ sơ kỹ thuật của nhà sản xuất.
Tiêu chuẩn an toàn đối với khu vực làm việc của xe nâng người
Nguyên tắc an toàn vận hành xe nâng người không chỉ bao gồm yếu tố con người, thiết bị mà còn yêu cầu khu vực làm việc phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo QCVN như:
- Trong quá trình lắp đặt, bảo trì hoặc vận hành sàn nâng, cần đặt biển cảnh báo và hạn chế người không có nhiệm vụ đi vào khu vực làm việc.
- Cần kiểm tra khoảng cách an toàn với công trình, trần nhà và đường dây điện trước khi đưa xe vào hoạt động.
- Mặt bằng vận hành phải bằng phẳng, chắc chắn và phù hợp với giới hạn độ nghiêng, độ dốc theo thiết kế của xe nâng người.
- Khu vực di chuyển của xe cần thông thoáng, không có vật cản gây ảnh hưởng đến quá trình nâng hạ và người trên sàn nâng.
- Môi trường làm việc phải đảm bảo an toàn, hạn chế khói, bụi, hơi độc hoặc các yếu tố có thể ảnh hưởng đến người vận hành.
Giải pháp kiểm soát rủi ro khi vận hành xe nâng người trên cao
Bên cạnh việc tuân thủ các quy định an toàn, doanh nghiệp cũng cần chủ động kiểm tra trước vận hành xe nâng người và bảo trì đúng thời hạn để hạn chế tối đa các sự cố khi làm việc trên cao.
Kiểm tra sàn nâng người
Trước hết, cần kiểm tra tổng quát tình trạng hoạt động của xe nâng người để đảm bảo thiết bị luôn trong trạng thái an toàn và sẵn sàng làm việc.
- Kiểm tra bảng điều khiển, các nút bấm, cần gạt và hệ thống dừng khẩn cấp.
- Kiểm tra tình trạng lan can, sàn nâng có bị cong vênh hoặc móp méo không.
- Đảm bảo nhiên liệu hoặc nguồn điện đủ cho quá trình làm việc.
- Kiểm tra hệ thống thủy lực, đường ống dầu xem có dấu hiệu rò rỉ hay hư hỏng không.
- Kiểm tra bánh xe, chân chống và hệ thống phanh trước khi nâng hạ.
Chuẩn bị đầy đủ thiết bị bảo hộ an toàn lao động
Người điều khiển và người làm việc trên sàn nâng cần được trang bị đầy đủ thiết bị bảo hộ cá nhân nhằm giảm thiểu rủi ro trong quá trình vận hành. Một số trang bị cần thiết gồm mũ bảo hộ, kính bảo vệ, khẩu trang, găng tay, áo phản quang, giày bảo hộ và dây an toàn khi làm việc trên cao. Doanh nghiệp cũng nên trang bị bình chữa cháy trên xe hoặc gần khu vực làm việc để kịp thời xử lý các tình huống khẩn cấp.
Kiểm tra, bảo dưỡng xe nâng người định kỳ
Theo QCVN 20:2015/BLĐTBXH, doanh nghiệp cần triển khai bắt buộc các mục sau để đảm bảo an toàn vận hành xe nâng người trên cao một cách tối ưu nhất.
- Tuyệt đối không vận hành xe quá thời hạn kiểm định. Chu kỳ kiểm định định kỳ đối với sàn nâng người không quá 03 năm một lần.
- Thay vì đợi hỏng mới sửa, hãy lập kế hoạch kiểm tra các chi tiết quan trọng như hệ thống thủy lực, xích nâng và hệ thống cảm biến an toàn.
- Mọi thiết bị phải được dán tem kiểm định còn hiệu lực từ các tổ chức được Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội chỉ định.
- Lựa chọn đơn vị cung cấp dịch vụ bảo dưỡng uy tín tại khu vực, ví dụ như Thiên Sơn Holdings có hệ thống chi nhánh rộng khắp 3 miền sẵn sàng hỗ trợ doanh nghiệp 24/7.
Với những nguyên tắc an toàn vận hành xe nâng người và một số lưu ý khi sử dụng mà Thiên Sơn Holdings đã chia sẻ trên đây, hy vọng sẽ giúp bạn hiểu rõ tầm quan trọng của việc tuân thủ các quy định. Điều này không chỉ đảm bảo tính mạng cho người lao động, mà còn góp phần làm cho môi trường làm việc an toàn và văn minh hơn.
Tham khảo các bài viết liên quan:
- Các loại xe nâng người
- Xe nâng người làm việc trên cao
- Cho thuê xe nâng người
- Chứng chỉ vận hành xe nâng người
- Hướng dẫn vận hành xe nâng người
