Để đảm bảo an toàn cho bản thân và những người xung quanh, người lái xe nâng cần được đào tạo bài bản về các quy tắc an toàn khi vận hành xe. Trong bài viết này, Thiên Sơn Holdings sẽ hướng dẫn cách lái xe nâng cụ thể và dễ áp dụng nhất!

Mục lục bài viết

Tiêu chí về an toàn lao động khi lái xe nâng

Trong quá trình vận hành xe nâng, người lái cần đáp ứng các tiêu chí an toàn lao động quan trọng sau đây:

Sức khỏe: Người vận hành phải đủ sức khỏe, không mắc các bệnh về tim mạch, huyết áp, thị lực, thính lực hoặc các vấn đề ảnh hưởng đến khả năng phản xạ và điều khiển xe nâng.
Chứng chỉ: Người lái phải được đào tạo chuyên môn và sở hữu chứng chỉ vận hành xe nâng theo quy định tại thông tư 06/2020/TT-BLĐTBXH.
Trang bị bảo hộ lao động: Người vận hành cần sử dụng đầy đủ đồ bảo hộ như mũ bảo hộ, giày bảo hộ chống trượt, áo phản quang và các trang bị cần thiết khác phù hợp với môi trường làm việc.
Nội quy an toàn: Người vận hành phải được phổ biến và nắm vững các nội quy an toàn lao động khi lái xe nâng.
Kiểm định xe: Xe nâng phải được kiểm định an toàn kỹ thuật trước khi đưa vào sử dụng.
Kiểm tra xe trước ca làm việc: Trước mỗi ca vận hành, cần kiểm tra phanh, còi, đèn tín hiệu, lốp xe, hệ thống thủy lực, xích nâng và tình trạng rò rỉ dầu. Nếu phát hiện bất thường, cần báo ngay cho bộ phận kỹ thuật và không tự ý sử dụng xe.
Bảo dưỡng, bảo trì định kỳ: Xe nâng phải được bảo dưỡng, bảo trì định kỳ theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
Tuân thủ tải trọng cho phép: Không được bốc dỡ hàng hóa quá tải trọng cho phép của xe nâng.
Đảm bảo thao tác lái an toàn: Người điều khiển cần giữ tay khô ráo, sạch dầu mỡ hoặc hóa chất khi vận hành để tránh trượt tay khỏi vô lăng và cần điều khiển trong quá trình xử lý tình huống.

Xem thêm các bài viết về các tiêu chí an toàn:

Hướng dẫn cách lái xe nâng hàng

Dưới đây là các kỹ thuật lái xe nâng cơ bản giúp người vận hành thao tác đúng cách và xử lý xe ổn định hơn trong quá trình làm việc.

Thao tác điều khiển

Trước khi đi vào việc vận chuyển hàng hóa, người vận hành cần làm quen với các thao tác điều khiển xe nâng:

Bước 1: Lên xe an toàn

Người lái dùng tay vịn để bước lên cabin, ngồi đúng vị trí và thắt dây an toàn trước khi vận hành xe. Tránh dùng vô lăng để kéo người lên vì có thể gây mất an toàn hoặc ảnh hưởng đến hệ thống lái.

Bước 2: Kiểm tra an toàn và khởi động xe nâng

Trước khi khởi động, cần đưa cần số về vị trí trung tâm, kiểm tra phanh tay và quan sát khu vực xung quanh để đảm bảo không có người hoặc vật cản. Sau đó tiến hành khởi động xe bằng cách cắm chìa khóa và xoay để nổ máy.

Bước 3: Nâng càng xe

Nâng càng xe lên cao khoảng 10cm để tránh va chạm khi di chuyển. Cần gạt nâng hạ thường nằm phía bên phải ghế lái và được thiết kế kéo về sau để nâng càng. Ngoài ra, với một số dòng xe có thể nghiêng trụ nâng về sau một góc nhỏ sau khi nâng càng để tăng ổn định

Bước 4: Nhả phanh an toàn

Để đảm bảo an toàn, hãy đạp giữ chân phanh, quan sát khu vực xung quanh để đảm bảo không có người/vật cản rồi mới nhả phanh để xe sẵn sàng di chuyển.

Bước 5: Chuyển hướng di chuyển

Quan sát khu vực xung quanh rồi đẩy cần số về phía trước để tiến hoặc kéo về phía sau để lùi. Luôn giữ chân trên bàn đạp phanh khi chuyển số để tránh xe di chuyển đột ngột.

Bước 6: Đạp chân ga và di chuyển xe nâng

Đạp chân ga nhẹ nhàng và duy trì tốc độ phù hợp trong suốt quá trình vận hành. Khi di chuyển, cần quan sát kỹ, đặc biệt tại các góc cua, lối giao nhau hoặc khu vực khuất tầm nhìn để hạn chế va chạm.

Bước 7: Sử dụng còi cảnh báo khi cần thiết

Khi di chuyển qua khu vực đông người, giao lộ trong kho hoặc các điểm khuất tầm nhìn, người lái nên sử dụng còi để cảnh báo nhằm hạn chế va chạm.

Bước 8: Điều hướng xe nâng bằng vô lăng

Dùng vô lăng điều khiển hướng di chuyển của xe nâng. Khi vào cua hoặc chuyển hướng, nên đánh lái từ từ và kiểm soát tốc độ để xe di chuyển ổn định hơn.

Thao tác khi nâng hàng hóa

Để nâng hàng hóa bằng xe nâng an toàn, người lái cần thực hiện các thao tác sau:

Điều khiển xe nâng đến khu vực chứa hàng và cho dừng xe cách pallet khoảng 30 cm.
Kiểm tra độ rộng của pallet rồi điều chỉnh hai càng sao cho khoảng cách phù hợp. Thông thường, càng nên đặt cân đối với tải và cách đều hai bên để giữ hàng ổn định khi nâng.
Giữ đầu càng song song với mặt sàn rồi sử dụng cần điều khiển để nâng hoặc hạ đến đúng vị trí khe pallet. Chỉ thao tác khi xe đã đứng yên và phanh tay đang được kích hoạt.
Sau khi chỉnh đúng vị trí, chuyển xe sang số tiến và di chuyển chậm để đưa càng vào sâu bên trong pallet. Khi càng đã nằm trọn dưới tải, dừng xe lại, trả cần số về trung lập và kéo phanh tay.
Dùng cần điều khiển để nâng pallet cao khỏi mặt đất khoảng 5-10 cm để di chuyển an toàn mà vẫn giữ xe ổn định, hạn chế rung lắc hoặc mất cân bằng. Nếu lấy hàng từ kệ cao, hãy cho xe lùi ra khỏi vị trí trước khi tiếp tục hạ tải xuống mức di chuyển phù hợp.
Sau khi nâng hàng, nghiêng nhẹ cột nâng về phía cabin để giữ trọng tâm tải, giúp pallet ổn định hơn, giảm nguy cơ rơi hàng. Với hàng hóa dễ xê dịch, cần cố định chắc chắn trước khi vận hành.

Thao tác khi xếp tải hàng hóa

Để đặt hàng hóa xuống pallet hoặc giá kệ an toàn, người lái cần thao tác như sau:

Khi đến vị trí cần đặt hàng, điều chỉnh cột nâng về trạng thái thẳng đứng để hàng hóa được hạ xuống cân bằng và đúng vị trí.
Kích hoạt phanh tay để cố định xe, sau đó điều chỉnh tải cao hơn vị trí cần đặt hàng ~10-15cm để thao tác chính xác hơn.
Nhả phanh tay và cho xe tiến chậm đến khi pallet nằm đúng vị trí cần đặt. Sau khi căn chỉnh xong thì đạp phanh, đưa cần số về vị trí trung gian và kéo phanh tay để cố định xe.
Sử dụng cần điều khiển để hạ tải từ từ cho đến khi pallet tiếp xúc hoàn toàn với mặt đất hoặc kệ chứa hàng.
Quan sát xung quanh, đảm bảo phía sau không có chướng ngại vật hoặc người ở gần rồi cho xe lùi chậm để rút càng nâng ra khỏi pallet. Tránh đánh lái khi càng vẫn còn nằm trong pallet để hạn chế xô lệch hàng hóa.

Kỹ thuật lái xe nâng — Thao tác xếp dỡ hàng hóa từ xe nâng xuống

Thao tác dừng đỗ xe

Sau khi hoàn tất công việc, người vận hành cần đưa xe nâng về trạng thái an toàn trước khi rời khỏi vị trí lái:

Đưa xe nâng vào vị trí đỗ (phải bằng phẳng, khô ráo và không cản trở lối đi) rồi đạp phanh, đưa cần số về vị trí trung gian và kéo phanh tay để cố định xe.
Sử dụng cần điều khiển để hạ càng nâng sát mặt đất nhằm hạn chế va chạm hoặc vấp ngã. Nếu trụ nâng đang nghiêng về sau, cần đưa về vị trí thẳng đứng trước khi tắt máy.
Sau khi hạ càng và kéo phanh tay, xoay chìa khóa về vị trí OFF để tắt động cơ. Đảm bảo chỉ xuống xe khi xe đã dừng hoạt động hoàn toàn.
Trước khi kết thúc ca làm việc, nên kiểm tra nhanh bánh xe, càng nâng và khu vực xung quanh để kịp thời phát hiện bất thường. Đồng thời cập nhật thời gian hoạt động hoặc các ghi chú liên quan vào sổ theo dõi để thuận tiện cho việc quản lý và bảo trì xe nâng.

Xem thêm các bài viết về liên quan khác về xe nâng:

Một số lưu ý khi lái xe nâng

Trong quá trình vận hành xe nâng, người lái cần tuân thủ các nguyên tắc an toàn để hạn chế rủi ro và đảm bảo hàng hóa được di chuyển ổn định:

Luôn giữ càng nâng ở vị trí thấp, gần sát mặt sàn khi di chuyển để tăng độ ổn định và hạn chế va chạm.
Khi lên hoặc xuống dốc, cần điều chỉnh độ nghiêng và chiều cao càng nâng phù hợp để tránh làm rơi hoặc hư hỏng hàng hóa.
Chủ động bấm còi và sử dụng tín hiệu cảnh báo tại các vị trí khuất tầm nhìn, ngã rẽ, giao lộ hoặc khu vực đông người qua lại.
Giảm tốc độ khi di chuyển trên nền trơn trượt, đường dốc hoặc khu vực có không gian hẹp để đảm bảo an toàn.
Đảm bảo khu vực vận hành có đủ ánh sáng và luôn tập trung quan sát trong suốt quá trình lái xe.
Không vận hành xe vượt quá tải trọng cho phép hoặc nâng hàng che khuất tầm nhìn của người lái.
Khi sử dụng pallet, cần kiểm tra độ cân bằng và độ ổn định của hàng hóa trước khi nâng để tránh xê dịch hoặc rơi đổ trong lúc di chuyển.

Các lỗi thường gặp và cách xử lý tình huống khẩn cấp khi lái xe nâng

Khi vận hành xe nâng, nhiều sự cố xảy ra do người lái chủ quan không kiểm tra xe trước ca làm việc, lái xe thiếu quan sát hoặc nâng hàng sai kỹ thuật. Các lỗi này có thể khiến xe mất ổn định, hàng hóa rơi đổ hoặc gây va chạm trong khu vực kho bãi. Vì vậy, người lái nên kiểm tra nhanh hệ thống phanh, còi, đèn tín hiệu và dầu thủy lực trước khi sử dụng, đồng thời luôn giữ tốc độ phù hợp khi di chuyển.

Một lỗi phổ biến khác là đặt tải không cân bằng hoặc đưa càng nâng vào pallet chưa đúng vị trí. Khi trọng tâm hàng hóa bị lệch, xe nâng rất dễ rung lắc hoặc nghiêng khi di chuyển. Để khắc phục, cần xếp hàng nặng ở phía dưới và gần cabin, đưa càng vào sâu hết pallet rồi nghiêng nhẹ trụ nâng về sau để tăng độ ổn định.

Nếu xe nâng có dấu hiệu bị lật, người lái tuyệt đối không được nhảy khỏi cabin. Người lái cần giữ chặt vô lăng, chống chân vững và nghiêng người theo hướng ngược lại với chiều lật của xe. Ngoài ra, khi lùi xe, nên quay đầu quan sát trực tiếp phía sau thay vì chỉ nhìn qua gương để hạn chế va chạm do điểm mù.

Tham khảo thêm một số lỗi thường gặp khi điều khiển xe nâng:

Trên đây là những chia sẻ về kỹ thuật lái xe nâng an toàn và hiệu quả mà Thiên Sơn Holdings muốn gửi đến bạn. Hy vọng các thông tin này sẽ giúp quá trình vận hành xe nâng diễn ra ổn định, đúng quy trình và giảm thiểu tối đa những rủi ro trong khi làm việc.

Nếu bạn đang có nhu cầu mua hoặc thuê xe nâng chất lượng, đừng ngần ngại liên hệ Thiên Sơn Holdings để được tư vấn giải pháp phù hợp cùng mức chi phí tối ưu.

Tham khảo 1 số dòng xe nâng đang cung cấp tại Thiên Sơn Holdings:

Bạn hãy đánh giá nội dung này có hữu ích không?

Hướng dẫn các bước lái xe nâng hàng an toàn cho người mới

Tiêu chí về an toàn lao động khi lái xe nâng